actueel

In de cantatediensten in de Nieuwe Kerk wordt kerkmuziek in een liturgisch kader uitgevoerd. Het accent ligt op de cantates van J.S. Bach, maar ook vele andere componisten komen aan bod.

Naast het Cantate Consort en de Cantorij van de Nieuwe Kerk zetten professionele solisten en gespecialiseerde barokmusici zich daarvoor in. Zonder hun deskundigheid, groot enthousiasme en passie voor deze muziek zouden de cantatediensten ondenkbaar zijn.

Wij hopen u te ontmoeten in de sfeervolle 17de eeuwse Nieuwe Kerk om met ons te genieten van de schoonheid en veelzijdigheid van de kerkmuziek.

–  –  –

Cantatedienst op 1 november 2020

Vanwege de beperkende maatregelen passen we de geplande programmering van de komende cantatedienst van 1 november aan. De uitvoering van de Musicalische Exquien voor koor, zeven solisten en continuo is momenteel niet haalbaar.
Nu is gekozen voor een aantal motetten van Heinrich Schütz (1585 – 1672) en Johann Hermann Schein (1586 –1630) passend bij Allerzielen.

Aanmelden is mogelijk vanaf 26 oktober op de website van de Nieuwe Kerk of via de link die vanaf maandag 26 oktober op deze site zal komen te staan.
U kunt zich daarna aanmelden tot uiterlijk vrijdagnacht 24.00 uur. Omdat we slechts 30 mensen mogen toelaten, hanteren we de volgende procedure: we sluiten de mogelijkheid van aanmelden als zich 50 personen hebben aangemeld. Na sluiting van de aanmelding gaan we loten en laten dan weten of u wel of niet bent ingeloot.

– – –

Uitgevoerd worden: Motetten van Schein en Schütz,
koorwerken voor Allerzielen, het thema is:  “Die mit Tränen säen”
Cantate Consort o.l.v. Jelte Hulzebos
Mathilde van Wijnen – bas de violon
Pieter Pilon – orgel
Voorganger: ds. Dick Mak
Organist: Mannes Hofsink

Johann Hermann Schein behoort samen met Heinrich Schütz tot de meest invloedrijke componisten in het Saksen van de 17de eeuw. In Leipzig en Dresden drukten zij hun stempel op het muziekleven.
De compositietechniek waarbij de klank-woord relatie centraal staat is kenmerkend voor beide componisten. Het is de stijl waar de Italiaanse madrigalisten in uitblonken. De regels van de Retorica waren daarbij het uitgangspunt voor de structuur en inhoud van de compositie.
Schein begon als zanger in het koor van de hofkapel in Dresden en studeerde rechten in Leipzig. Naast deze specialisatie was de studie zeker ook een ‘studium generale’ waarbij de vrije kunsten werden gedoceerd zoals retorica, grammatica, logica, wiskunde, astronomie en muziek.
Na zijn studie werkte hij in Weiβenfeld waar hij Schütz ontmoette met wie hij de rest van zijn leven een intense vriendschap had. In 1616 keerde hij terug naar Leipzig waar hij tot aan zijn dood als cantor in de Thomaskirche en als stedelijke ‘Musikdirector’ werkte.
Zijn persoonlijk leven wordt getekend door intens verdriet, zeven van zijn kinderen stierven zeer jong, zijn eerste vrouw stierf op de leeftijd van 30 jaar in het kraambed en zelf leed hij aan tuberculose wat uiteindelijk tot zijn dood leidde op 44 jarige leeftijd.
Ondanks alle tegenslagen in zijn leven bleef zijn muzikale scheppingsdrang ongebroken.
Uit een van de bundels de ‘Fontana d’Israel’/ ‘Israelis Brünnlein’ uit 1623, kozen we een aantal werken om in de komende cantatedienst uit te voeren. Deze bundel is een verzameling met 26 expressieve, troostrijke motetten op voornamelijk teksten uit het Oude Testament, de bron van Israël. De bundel is zoals het titelblad vermeldt ‘Auf eine sonderbar Anmutige Italianisch Madrigalische Manier’ geschreven en is een monument binnen de toonkunst van de Duitse vroegbarok.

Heinrich Schütz was voorbestemd om evenals zijn broers en naar de wil van zijn ouders rechten te studeren, maar even als Schein koos ook Schütz uiteindelijk voor de kunst.
Zijn broodheer, de landgraaf van Hessen, verstrekte hem een beurs om in Italië bij Gabrieli te studeren. Tussen 1609 en 1612 verbleef hij in Venetië en raakte in de ban van de moderne artistieke stijl die zich daar ontwikkelde. In zijn opus 1, een verzameling Italiaanse madrigalen, weerspiegelen deze invloeden zich duidelijk. Voor Duitse begrippen waren ze op het gebied van de affectieve tekstverklanking zeer vernieuwend. Naam en faam waren hierdoor gevestigd en wel zodanig dat Johann Georg I, keurvorst van Saksen, Schütz in 1614 als Kapellmeister aan het hof te Dresden aanstelde. Deze positie heeft Schütz tot aan zijn dood vervuld.
In de bundel Geistliche Chormusik (1648) is, net als bij zijn grote vriend Schein, de invloed van hun Italiaanse tijdgenoten waarneembaar. Uit deze bundel voeren we onder anderen het motet ‘Das ist je gewiβlich wahr’ uit dat Schütz schreef als Trauermotet bij de dood van Schein.

Jelte Hulzebos

– – –

 Enige info over koor en dirigent

Koor:
Het Cantate Consort is in 1992 opgericht ten behoeve van de cantatediensten die maandelijks in de Nieuwe Kerk in Groningen worden gehouden. Sinds de oprichting staat het onder leiding van Jelte Hulzebos. Het verleent jaarlijks een zestal malen medewerking aan deze diensten, waarin geestelijke muziek in een liturgische context wordt uitgevoerd – vaak cantates van Bach, maar ook werken uit de vroege Duitse barok (Schütz, Schein, Bruhns, Buxtehude), hun Italiaanse voorgangers (Gabrieli, Monteverdi) en muziek uit de renaissance (Byrd, Orlando di Lasso, Palestrina). Zangers uit verschillende koren en ensembles uit Groningen worden per project uitgenodigd om in het Cantate Consort te zingen. 

Dirigent:
Jelte Hulzebos studeerde orgel en klavecimbel aan het conservatorium te Groningen bij Wim van Beek en Jacques Ogg.
Hij behaalde voor orgel het Einddiploma Solospel ‘Cum Laude’ en zijn
klavecimbelstudie sloot hij af met het behalen van het diploma Uitvoerend Musicus.
Hij verwierf  het diploma Bachelor of Music voor orkestdirectie aan de Hogeschool voor de Kunsten Constantijn Huygens en het diploma voortgezette studie orkestdirectie aan de Messiaenacademie, beide bij Tilo Lehmann.
Als cantor-organist van de Nieuwe Kerk te Groningen is hij de vaste bespeler van het Timpe orgel uit 1831 en geeft hij leiding aan de Cantorij van de Nieuwe Kerk.
Sinds 1991 speelt hij een belangrijke rol in de organisatie en uitvoering van de maandelijkse cantatediensten in deze kerk. Daar voerde hij talrijke werken uit de 17de en 18de eeuw uit, waaronder Bach’s Hohe Messe, de Johannes-Passion en het Weihnachtsoratorium.
Jelte Hulzebos is dirigent van het Cantate Consort en het Gronings Kamerkoor.
Naast zijn concerterende activiteiten als organist, klavecinist en dirigent doceert hij in dezelfde vakgebieden.
Orgelopnamen verschenen op zijn eigen cd label Cambiata Records waaronder de veel geprezen cd, Scheidemann, Sweelinck, Tunder en Bach in de Martinikerk te Groningen.
(www.jeltehulzebos.com)

– – –

Cantatedienst 6 december 2020
Nun komm der Heiden Heiland BWV 61 J.S. Bach
O Heiland, reiβ die Himmel auf J.Brahms

– – –

Op de pagina “Cantatediensten” kunt u het hele programma lezen van het seizoen 2020 – 2021.

–  –  –

Een artikel in het Dagblad van het Noorden van dinsdag 3 april 2018 over Jelte Hulzebos en de cantatediensten vindt u op de pagina “Jelte Hulzebos”.